3.9. Rannsaka möguleikana á að setja kröfu um uppsetningu stýrðra loftræstikerfa með varmaendurvinnslu í ákveðnum flokkum nýbygginga

Upplýsingar um aðgerð skv. II. hluta Vegvísis að vistvænni mannvirkjagerð, útg. í júní 2022:

Mikið orkutap á sér stað þegar ekki er til staðar stýrð loftræsting. Lagt er til að skoðað verði hvort setja eigi ákvæði í byggingarreglugerð um að loftræstikerfi í ákveðnum flokkum nýbygginga skuli hannað, gert, rekið og viðhaldið þannig að það uppfylli ákveðnar lágmarkskröfur um orkunýtni og loftgæði. Ítarleg vinna við skilgreiningu á lágmarkskröfum þarf að fara fram, m.a. kostnaðar- og ábatagreining. Hægt væri að herða kröfurnar með árunum, og um leið skoða möguleika á hagrænum hvötum. Lagt er til að breytingarnar verði gerðar sem fyrst en gefinn ákveðinn tími til aðlögunar. Í framhaldinu mætti skoða möguleikana á uppsetningu stýrðra loftræstikerfa með varmaendurvinnslu í eldri byggingum.

Markmið: Að draga úr orkunotkun og losun vegna hennar, með notkun varmaendurvinnslu í loftræstikerfum. Að draga úr áhættu á loftgæða- og rakavandamálum yfir líftíma byggingar.

Ábyrgð: Innviðaráðuneyti og HMS.

Tími: 2022-2024.

Staðan desember 2025

Aðgerð lokið.

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun skoðaði aðgerðina með aðkomu þriggja sérfræðinga.

Niðurstaða sérfræðinga var að ekki þurfi að herða kröfu um magn koltvísýrings í byggingarreglugerð um loftgæði og loftræsingu, kafla II gr. 7. Bent var á að kröfur um loftskipti mæld í lítrum á sekúndu samræmist oft ekki kröfu um magn koltvísýrings. Sú krafa verður tekin út í nýrri byggingarreglugerð og verða viðmiðunarreglur útfærðar í leiðbeiningum. Bætt verður við að ef valið er að nota glugga til loftræsingar skal sýna fram á að markmiðum um magn koltvísýrings sé uppfyllt.

Samkvæmt niðurstöðum sérfræðinga er heilsufarslegur ábati loftræstikerfis með varmaendurvinnslu skýr, en fjárhagslegur endurgreiðslutími langur, þar sem orkuverð er lágt. Rannsóknir benda til þess að umhverfislegur endurgreiðslutími hvað varðar losun gæti einnig verið langur, ef innbyggt kolefni kerfisins er tekið til greina.

M.Sc. ritgerð Þórunnar Nönnu Ragnarsdóttur varpar ljósi á þetta, en samkvæmt þeim forsendum sem eru gefnar í rannsókninni eru niðurstöðurnar meðal annars að losun frá framleiðslu kerfisins borgi sig ekki til baka á 60 ára tímabili:

„Gaf IDA ICE þá niðurstöðu að vélræn loftræsing með varmaendurvinnslu sparar 2,0% – 8,5% orku á meðan Simien gefur þær niðurstöður að hún spari 14,4% – 15,8% samanborið náttúrulegri loftræsingu. Sparast þá koltvísýringslosun vegna minni orkunotkunar sem jafnast á við 7% – 37% af þeirri losun sem varð við framleiðslu kerfisins samkvæmt IDA ICE og 65% – 67% samkvæmt Simien.“

Kolefnisspor á líftíma byggingarinnar var hins vegar lægra þegar gert var ráð fyrir loftræstikerfi með varmaendurvinnslu frekar en án.

Rannsóknin hennar bendir einnig á að oft sé nauðsynlegt að vera með vélrænt loftræstikerfi til að ná kröfum byggingarreglugerðar um magn koltvísýrings í innilofti, sem aðrir sérfræðingar bentu einnig á. Því má áætla að notkun loftræstikerfa með varmaendurvinnslu verði vænt afleiðing af mögulegri nýrri framtíðarkröfu um orkunýtni nýbygginga sem tekur mið af orkutapi frá loftskiptum, auk kröfu um magn koltvísýrings innandyra.

Lokaafurð aðgerðar

Niðurstöður aðgerðar eru þær að ekki verða settar kröfur um uppsetningu stýrðra loftræstikerfa með varmaendurvinnslu í ákveðnum flokkum nýbygginga.

Annað tengt efni

Tengiliður

Elín Þórólfsdóttir, HMS, elin.thorolfsdottir@hms.is